Sosyal normlar…

“It has made it fashionable to be rude”

Değişen dünya ile beraber iletişim biçiminden, sosyal alışkanlıklarımıza herşey bu değişimden nasibini alıyor. Dijital dünya ile haşır neşir olma oranımız arttıkça şimdiye kadar sürdüregeldiğimiz alışkanlıklarımız, davranışlarımız da değişiyor. Sadece bunlar değişse yine iyi bu kadar değişim beraberinde sosyal normların değişimini, nezaket / naziklik algısının değişimini de getiriyor.

-

Dengeyi nasıl sağlayacağız? Hem yeni sosyal iletişim biçimlerini kullanmak hem de “insani” sosyal normları bozmamak mümkün mü? Bir taraftan birileriyle sohbet ederken, diğer taraftan telefona cevap vermek, bulunduğunuz yerile ilgili bir tweet atmak karşınızdakine ne hissettirir? (ki bu davranışı son bir haftadır ben habire yapıyorum, evet evet kaba bulduğum bir davranışı şimdi ben yapıyorum :)

The New York Times’da yayınlanan şu “light” yazı konuyu güzelce özetliyor:

Keep Your Thumbs Still When I’m Talking to You

“Instead of continuing with the conversation, we all take out our phones and check them in earnest,” he said. “For a few minutes everybody is typing away. A silence falls over the group and we all engage in a mass thumb-wrestling competition between man and little machine. Then the moment passes, the BlackBerrys and iPhones are reholstered, and we return to being humans again after a brief trance.”

Sosyal ağlarda ise “to be rude” durumu daha da kolay. Normalde yapmayacağınız şeyleri yazının kolaylığı veya bir tuş tıklamasının basitliğine yenilerek yapabilirsiniz? Tuş tıklamasını basitleştikçe veya bir tweet atmak kolaylaştıkça “dijital olmayan” dünya ile bağlarımız / dikkatimiz daha da dağılıyor. Yazı da dediği gibi : “sharing is not always caring”.

-

Neşeli, neşeli  pazartesiler :)

-

Meraklısına not:  Yakın bir zamanda ev adresim değişiyor. Evet değişiklikler ve değişimler  devam ediyor :)

-

“You have to be somebody, before you can share yourself” Jaron Lanier

“140 karakter” (twitter) çağında blog yazılmaz, yazılsa da okunmaz. Okunsa da şanslıysanız bir iki satırı ya okunur ya okunmaz. İşte bu sebepledir ki ben diyeceğimi –ne olur olmaz diyerek- bir alıntı aracılığıyla ilk 68 karakterde dedim. Twitter nesli burada okumayı bırakıp başka bir gadget okumaya ya da başka mecralara akmaya başlayabilir, biz kalanlarla devam edelim.

Dublinliler (James Joyce) ve Ses Sese Karşı (Aldous Huxley) okumalarına biraz ara verip 20.yy dan 21. yy kitaplarına (biraz araya çeşni olsun diye) zıplarken işte yukarıda alıntıladığım arkadaşın kitabına denk geliverdim: “You are not a Gadget”. Bilgi çağı ve onun insanları, internet, dijital devrim vs. İlginç bir kitap. Bu kitap hakkında ilk fırsatta birşeyler karalarız günlüğe. Ama zamanında bu kitaptan haberdar olmamı sağlayan New Yorker yazısından (This Is “Your Brain on the Internet” on the Internet) ilginç bulduğum kocaman bir alıntı yapıp, nokta koyalım:

Here is how to tell whether your brain is on the Internet:

• Rather than daydreaming in your downtime, you hunt for the gadget in your pocket.
• You can’t remember anything: networks of memory rely on periods of rest—sleep or awake downtime.
• You’re unable to write, because to write something, Baker says, you have to feel like it’s the only thing in the world, that you’re isolated with it and in it.
• Regular-size articles suddenly seem incredibly long, because you have click that little “next” button at the bottom of each page.
• You’re spewing out garbage (“Garbage in, garbage out,” Lanier says).
• You’re failing to create, even though you feel creative. This is because, Lanier says, people are trying to become more fully themselves, not simply “trying to create something.” And this can’t happen in the encapsulated world of the Internet. It’s like the closed system of the weather: you can get thunderstorms or hurricanes, but you won’t get a novel falling from the sky.
• You feel very happy and excited because you’re running through books at the rate of fifty per minute on Google books.
• You’re drowning in fragments of books, rather than reading the entire thing.
• You’re writing better than you ever have, because you write more than you ever have and you have instant access to information.
• You’re a college student, and thirty-eight per cent of the writing you do is outside of your schoolwork.
• You’re making someone else very rich, and you don’t understand how.
• You wonder where the time went.
• Your face is in your iPhone instead of in the task at hand (driving, walking, thinking). If you do this most of your waking hours, your ability to concentrate is indeed a bit diminished.
• You wonder, with Lanier, why we must choose between the mushy mob of the Internet vs. the clean world of Apple and the iPad, which is neat but “isolated for the elite—neither is acceptable.”
• You crave the conversation about “Inception” more than the movie itself.
• You quickly and anonymously dismiss something (in a comment) that was very hard to do. This is “hurtful,”
• You’re reading this right now.

Boş zamanlarınızda -dijital olmayan- hayaller kurabildiğiniz günler dileğiyle..

filmi hemen hatırladınız değil mi? clementine ve joel ayrıldıktan sonra aşklarını ve beraber tüm yaşadıklarını unutmak ve daha fazla acı çekmemek için dahi bir doktora başvuruyorlar ve doktorda önce onların beyin haritalarını çıkarıyor sonra da uyutarak garip bir yöntem ile hayatlarından ve hafızalarından o yaşanmışlıklarını tamamen siliyordu. (tamam, anladık filmi izlediniz, joel’de problem çıkıyordu)

bu filmde yapılıyordu yapılmasına ama ne yazık ki sosyal ağlarda işleyen bir yöntem değil. daha düne kadar -dün dediysek üç beş ay önceye kadar- en popüler ve en büyük sosyal paylaşım sitesi olan facebook’ta sizin sildiğiniz bir resim gerçekte oradan silinmiyor -sadece siz sildiğinizi zannediyordunuz- 30 gün sonra bile internet üzerinden hiç bir kısıt olmadan erişilebiliyordu. meraklısı cambridge üniversitesinden bir grubun yaptığı araştırmayı ve ilgili BBC haberini buradan “your photos – stuck in the cloud?” okuyabilir.

Yine facebook’un son yaptığı “privacy”değişiklikleri de hem bireylerin dijital haklarını savunan kurum ve grupların hem de kullanıcıların tepkisini çekmeye devam ediyor. Özellikle “Connections” denilen ve geçtiğimiz günlerde facebook’ta devreye alınan yeni uygulama kullanıcılar için öngörülemeyen tehlikeli bir takım değişiklikleri de beraberinde getiriyor. Bunlardan biri mesela “Visibility” ile “Publicly Available” kavramları. Siz gizlilik(privacy) ayarlarından bazı bilgileri veya durum güncellemelerinizi saklayabilirsiniz ama onlar hala “publicly available” yani arama motorlarına ve diğer bir takım şirketlerin geliştirdikleri uygulamalar için erişilebilir durumda ve siz bunu kesinkes değişti-re-mi-yor-su-nuz. yani artık hiç bir şey sizin kontrolünüzde değil. (zaten değildi, yoksa siz kontrol edebildiğinizi mi sanıyordunuz:)

Electronic Frontier Foundation‘da yayınlanan bir yazı bu son değişiklikleri ve kullanıcıları nasıl etkilediğini madde madde özetliyor.

1. Facebook will not let you share any of this information without using Connections. You cannot opt-out of Connections. If you refuse to play ball, Facebook will remove all unlinked information from your profile.
2. Facebook will not respect your old privacy settings in this transition. For example, if you had previously sought to share your Interests with “Only Friends,” Facebook will now ignore this and share your Connections with “Everyone.”
3. Facebook has removed your ability to restrict its use of this information. The new privacy controls only affect your information’s “Visibility,” not whether it is “publicly available.” Explaining what “publicly available” means, Facebook writes:“Such information may, for example, be accessed by everyone on the Internet (including people not logged into Facebook), be indexed by third party search engines, and be imported, exported, distributed, and redistributed by us and others without privacy limitations.”
4. Facebook will continue to store and use your Connections even after you delete them. Just because you can’t see them doesn’t mean they’re not there. Even after you “delete” profile information, Facebook will remember it. We’ve also received reports that Facebook continues to use deleted profile information to help people find you through Facebook’s search engine.
5. Facebook sometimes creates a Connection when you “Like” something. That “Like” button you see all over Facebook, and now all over the web? It too can sometimes add a Connection to your profile, without you even knowing it.
6. Your posts may show up on a Connection page even if you do not opt in to the Connection. If you use the name of a Connection in a post on your wall, it may show up on the Connection page, without you even knowing it. (For example, if you use the word “FBI” in a post).

ne diyordu filmde Joel: “Look at it out here, it’s all falling apart. I’m erasing you and I’m happy!”.

ne yazık ki sanal dünyada öyle olmuyor.

BBC’nin dediği gibi siz siz olun sosyal ağlara ve onların gizlilik sözleşmelerine kanıp bu ortamlara sonradan silmek isteyeceğiniz resimler yüklemeyin.

(ben mi? ben sadece böyle eften püften şeyler yazmak için bilmem gerektiği kadar kullanıyorum sosyal ağları)