Açık kaynak kodlu işletim sistemleri kullanan bilgisayar meraklılarının kendilerine yeni bir bilgisayar satın aldıklarında ilk yaptıkları işlem var olan ön yüklenmiş sistemi formatlamak, bu sayede de linux vb. açık kaynak kodlu işletim sistemleri için rahat rahat top koşturabilecekleri taze alanlar oluşturmaktır. Yeni bilgisayarlarını alırken kullanmayacakları “MS Windows İşletim Sistemi” için de bir ücret ödemek zorunda kalmaları ise can sıkıcı bir durum. Diyelim ki yeni bilgisayarınızı aldınız.Ve farzedelim ki Dell marka bir dizüstü aldınız. Evinize güzelce teslim edildi. Karşısına oturdunuz ve bilgisayarı açtınız. İlk defa açıldığı için MS Windows için size bir takım lisans sözleşmelerini onaylayıp onaylamadığınızı sordu? Ne yapacaksınız? Evet diyip bu sıkıcı prosedürü bir an önce bitirmek hepimizin arzusu ama burada bir dakika durun. Bunun yerine Dave Mitchell adlı arkadaşın yaptığını yaparsak ne olur?:

“When he started it for the first time, he clicked the box that said “no” on the Windows licence agreement that asked him to agree to its terms. The text of this agreement states users can get a refund for the “unused products” on their new computer if they get in touch with the machine’s manufacturer.“

Dave Mitchell, yeni aldığı bilgisayarında açık kaynak kodlu Linux işletim sistemini kullanmak istediğinden MS Windows lisans sözleşmesine bir güzel “hayır” dedikten sonra, lokal Dell ofisine bir dilekçe ile başvurmuş ve $106 lık geri ödeme yapılmış kendisine. Kullanılmayacak bir ürüne para ödemek pek memnun kalınacak bir durum değil ve bu memnuniyetsizliği kağıda dökmek de o kadar zor değil. Geri ödeme taleplerinin artması umalım ki tüm üreticileri etkilesin ve onlarda sattıkları ürünleri kullanıcılarının tercihlerine göre seçeneklendirsinler.

Konuyla ilgili BBC haberine şu adresten ulaşılabilir:

User refund for no Windows option
http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6144782.stm

Guardian gazetesi 15 Kasım 2006 tarihli sayısında Avrupa Birliği Rekabetten sorumlu komisyon üyesi Neelie Kroes ile bir röportaj yapmış. BBC Türkiye sayfasında haberin özetinin özeti ise şöyle :

Microsoft’a uyarı

Guardian Avrupa Komisyonu’nun dün tekelleşmekle suçlanan Microsoft’a tüm yazılım kodlarını rakiplerine aktarması için dokuz gün süre vermesi ardından, kararın mimarı, rekabetten sorumlu komisyon üyesi Neelie Kroes ile görüşmüş. Kroes, Microsoft hakkında sabrının tükendiğini söylüyor:

“Kroes, ‘Bilginin yüzde 100′üne ihtiyacımız varken, yüzde 90′ını sağladık denmesi benim için pek etkileyici değil. Zaten bu bilgilerin bir kaç ay evvel aktarılması gerekiyordu’ diyor. Kroes Microsoft’a kin güttüğü suçlamalarını reddediyor; Avrupa rekabet kurallarına uyması için şirket üzerindeki baskısını sürdüreceğini belirtiyor.”

Neelie Kroes’in söylediklerini Microsoft‘un dikkate alması gerekecek çünkü Neelie Kroes’in selefi Mario Monti 2004 yılında Microsoft şirketine 497 milyon euro ceza kesmişti. Evet “bilginin yüzde 100′üne ihtiyaç varken, yüzde 90′ı neye yarar” değil mi?

Dün Microsoft firmasının Zend firması ile yaptığı anlaşmayı blogumuza taşımış, bu gelişmelerin Microsoft’un açık kaynak kodlu yazılım geliştirme modeli ve açık kaynak dünyası ile iyi ilişkiler geliştirme stratejisinin ,özellikle son iki yıldır, birer sonucu olduğunu ve ayrıca da açık kaynak uygulamalarının ve açık kaynak modelinin hızla kendisini yazılım endüstrisine kabul ettirmesinin doğal bir sonucu olduğunu söylemiştik. Söylememişsek de şimdi söylemiş olduk.

Microsoft sitesinde Steve Ballmer’in 2 Kasım 2006 tarihinde (2 p.m. PST) bir basın duyurusu yapacağı yazıyordu. Tesadüf bu ya Novell sitesinde de “CEO Update Webcast November 2, 2006 5pm EDT” şeklinde bir haber koyulmuştu. TSI 00:00 a denk gelen bu iki haberi görünce, saatin de 23:50 olduğunu göz önüne aldığımda basın toplantısı izlemek gerek diye düşündüm. Şu an webcast hala devam ediyor.Novell ile Microsoft bir partnerlik anlaşması yaptıklarını söylüyorlar. (acep Red Hat sitesinden flash haber girip “unfakeable partnership” der mi? ) Bir de Microsoft patentler konusunda açık kaynak dünyasının üzerinde baskı oluşturmayacağını söylüyor.(canlı yayın :) )

Microsoft’un açık kaynak modeli için “böyle bir şeyin asla yürümeyeceğini, destek, kalite, yazılımın devamlılığı, kurumsal ihtiyaçlar anlamında bu modelin asla ve asla kurumsal müşterileri için alternatif olamayacağını ve dolayısıyla ciddiye alınmaması gerektiğini” söylediği sunumların ve o günlerin üzerinden cok zaman da geçmedi. Ama gerek açık kaynak kod modelinin başarısı gerekse giderek çok boyutlu hale gelen ticari ilişkilerin ve ticari dünyanın matriksel ilişkiler düzlemi bunu kaçınılmaz kılıyor. İşte microsoft bu noktada IBM’in başarıyla uyguladığı “rakiplerle çok boyutlu ilişkiler kurma, ortaklıklar yapma ama aynı zamanda yumurtaları birbirleri ile karıştırmama” stratejisinden kopya çekmeye başlamış görünüyor. Linux dolayısıyla açık kaynak’ın kurumsal pazardaki güçlü yükselişine bir alkış değil elbette Microsoft’un yaptıkları. Sadece ve sadece ticari dünyanın gerçekleri ve değişen piyasa koşularına adapte olma dolayısıyla da müşteri&kar&pazar üçlemesinde konumunu koruma çabası.

Olayın bir diğer yönü de tabi ki Açık kaynak dünyası ile ilişilerini minimumda, şimdiki “antipatik” pozisyonundan biraz daha sempatik bir pozisyona çekebilmek. Başarılı olur mu? Tartışılır…

Microsoft’un bu hamlesi eski düşmanı(Windows NT, Novell Netware’i piyasadan silmişti) Novell için ne kadar değerli ise Red Hat için de bir o kadar nahoş bir durum. Geçen hafta Oracle’ın, bu hafta da Microsoft’un bu hamlelerine Red Hat‘ın cevabı ne olacak onu da ilerleyen günlerde göreceğiz.

Basın toplantısı hala sürüyor, onlar ermiş muradına….

———————–
Steve Ballmer to Deliver Industry Announcement
http://www.microsoft.com/events/executives/webcasts.mspx

CEO Update – Webcast
http://www.novell.com/linux/microsoft/webcast.html