İlk çağlardan başlayarak bilgi çağı / bilgi toplumu dediğimiz evreye kadar kiros silindiri, magna carta ya da ingiliz yurttaşlar beyannamesi ve daha adını sayamadığımız onlarca gelişme nasıl köleliğin kaldırılmasından temel insan hakları kavramlarının genel kabul görmesine kadar geçen sürede önemli bir adım oluşturduysa, günümüzde süren haberleşme ve internet üzerine tartışmalar ve tartışmaların sonucunda ortaya çıkan / çıkacak gelişmelerde bilgi çağının / bilgi toplumunun insan hakları ile ilgili tarihsel sürece yapacağı katkıları oluşturacak. Sorun katkıların ileriye doğru özgürlükler yönünde mi veya geriye doğru yasaklar yönünde mi bir adım olacağı?

Günümüzün en hararetli tartışmalarının başında interneti kontrol altına alma / yasadışı içeriklere ulaşımı engelleme ve korsan diye tabir edilen içeriklerin yayınlanmasını ve dağıtılmasını önleme girişimlerinin geldiği herkesin malumu. Bu süreçte başkalarının hakkını korumaya çalışırken(mesela film ve müzik endüstrisi) genelde devlet / kurum veya şirketlerin tercih etmek istediği yol “toptan bir kontrol ve denetleme” mekanizması. Bunun son örneklerinden biri Avrupa Birliği’nde geçtiğimiz günlerde yaşandı.

Avrupa Birliği birliğin telekomunikasyon alanındaki uygulamalarını düzenlemesi amacıyla özellikle İngiltere ve Fransa hükümetleri tarafından desteklenen bir “Telekom Paketi” hazırladı. Avrupa Birliği telekomünikasyon pazarını regüle etmeyi ve daha rekabetçi bir telekom pazarı yaratmayı amaçlayan paketin “normal vatandaş” açısından en sakıncalı kısımları ise bireylerin internete ve internet üzerindeki kaynaklara erişimleriyle ilgili olan maddelerdi. Pakete göre paketi hazırlayanlar internet üzerindeki tüm kontrolü telekom operatörlerine bırakıyor, sorunda burada başlıyordu. Operatörler korsan içeriklere erişimi engelleyebilmek için üçüncü firmalarla anlaşma yapıp kendi kullanıcılarının gerçek zamanlı izlenmesini ve herhangi bir korsan içerik erişimi durumunda da “mahkeme kararı” olmaksızın kullanıcı veya kullanıcıların internet erişiminin kesilmesini sağlayabilecekti. Yine bunun dışında internet erişiminde önleme / önceliklendirme gibi bir takım uygulamalarda araya serpiştirilmiş durumda idi.

EU citizens’ rights and innovation at stake in European Parliament
http://www.laquadrature.net/en/eu-citizens-rights-and-innovation-at-stake-in-european-parliament

Detayları atlayalım. Sonuçta bir takım sivil toplum örgütlerinin başlattığı ve giderek genişleyerek süren bir kampanya sonrası Avrupa Birliğinin ilgili komisyonu internet erişiminin temel bir hak olduğu ve kısıtlanamayacağı yönünde bir karar verdi.

Amendment 138/46 adopted again. Internet is a fundamental right in Europe.
http://www.laquadrature.net/en/amendment-138-46-adopted-again

Süreç henüz tam olarak bitmemiş olmasına rağmen alınan bu karar sivil toplum örgütleri ile onların harekete geçirdiği normal vatandaşlar için kişisel özgürlükler lehine ve yasaklar aleyhine olan çok önemli bir gelişme. Süreci tüm ayrıntılarıyla inceleyince görüyorsunuz ki gerek sivil toplumun bu gibi yasaklayıcı ve özgürlükleri törpüleyici gelişmelere karşı izlediği method gerekse de harekete geçen ve pakete karşı tepkilerini yetkililere ileten insanların duyarlılığı bu sonucu getirebiliyor.

Tüm bunların ışığında bir de bizim memleket tarafına bakınca görünen tablo o kadar umut vaadedici değil. Biz hala kapatılan sitelerin niye kapatıldığını dahi bilemiyoruz ki (dipnot 1, 2, 3) ona karşı bir tepki gösterelim. Bize reva görülen kuru bir “mahkeme kararıyla kapatılmıştır” yazısı. Hala bizi açıklama yapılmaya değer görülmeyen bir topluluk olarak gören zihniyete karşı bile bir iki homurdanma dışında ses yok!

Sansürsüz, özgür günlere…

Neşeli pazartesiler,

---

1 – Sansür! Nereye Kadar?
http://www.erhanekici.com/blog/2008/10/27/sansur-nereye-kadar/

2 – TK : “Bilgi Senin Neyine”
http://www.erhanekici.com/blog/2008/11/06/tk-bilgi-senin-neyine/

3 – Sansür ve TK’ya Açık Mektup
http://www.erhanekici.com/blog/2008/11/10/sansur-ve-tkya-acik-mektup/

Bora Güngören’in “Bulut, Güvenlik ve Sanallaştırma ” başlıklı girdisini okuyunca aklıma geldi. Bora yazısında Bulut ve sanallaştırma ve güvenlik konularına değindi. Tabi benim aklıma hemen standartlar üşüşüverdi.

Bilgi teknolojileri emekleme aşamasını geçeli epey zaman oldu. Sistemlerin, yazılımların ve programların, bırakın başka sistemlerle ve yazılımlarla uyumlu olmasını kendi versiyonları arasında bile uyum sorununun hat saflarda olduğu dönemlerden, standartların yerleşmeye başladığı, sistemler, ürünler ve firmaların birbirleriyle -bir kaç istisna dışında- daha kolay anlaşabildiği bugünlere gelindi. Sayısal verilerin magnetik ortamlarda tutulmaya başladığı günlerden bugüne gelen kadar karşılaşılan sorunlar ve ihtiyaçlar standartların anlaşılmasını, uygulanmasını zaruri kıldı. Iyiki de kıldı. Sonuçta o standartlar sayesinde verilerimizi bir yerden başka bir yere, bir sistemden başka bir sisteme kolayca ve daha az maliyetle taşıyabiliyor, yine o verilere birçok farklı uygulama veya cihaz ile erişebiliyoruz.

Peki bulut kavramı sayısal ve sanal hayatımızın tam orta yerine oturmaya göz dikmişken ne olacak bu standartların hali? Verilerin taşınmasından, güvenliğine, tek firmaya bağımlı olmamaktan, farklı bulutlar arasında çalışmaya bu yeniyetme mimari /teknoloji eski günlerin karmaşasını mı geri getirecek, yoksa geçmişten alınan derslerin ışığında daha uyumlu, standartlar temelinde gelişen birşey mi olacak?

Işte Open Cloud Manifesto, sektör oyuncularının biraraya gelip, bu soruları sorduğu ve standart koyma derdi olmadan, temel noktaları çizmeye çalıştığı bir oluşum. Bebeklik dönemini yaşayan “birşeyin” hangi yönde evrileceğini hep beraber göreceğiz.

Clash of the clouds, April 2, 2009, The Economist
http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=13414155

Open Cloud Manifesto
http://www.opencloudmanifesto.org/opencloudmanifesto1.htm

Sonbahar geldi, yağmurlukları çıkarma zamanı…